DELTASCENARIO'S RIJNMOND-DRECHTSTEDEN

Mogelijke toekomsten voor het stedelijk gebied Rijnmond-Drechtsteden tot 2100

Het doel van deze studie is het op een heldere en overzichtelijke wijze in beeld brengen van de verschillende mogelijke toekomsten, voor de extreem lange termijn (tot 2100) voor het stedelijk gebied van Rijnmond-Drechtsteden, als input voor de regionale uitwerking van de Deltascenario’s.

Er zijn vier nationale Deltascenario’s ontwikkeld (VOL, STOOM, RUST en WARM). De klimatologische en sociaaleconomische veranderingen worden beschouwd als de belangrijkste drijvende krachten voor de ontwikkeling van zeer uiteenlopende omstandigheden voor het waterbeheer in de komende eeuw. De twee kernonzekerheden van de Deltascenario’s zijn dan ook:

1. Komt er een matige of een snelle klimaatverandering?

2. Is er sprake van sociaaleconomische groei of sociaaleconomische krimp?

Deze kernonzekerheden vormen ook het geraamte van de scenario’s van Rijnmond- Drechtsteden.


Vol
De ontwikkeling van de regio zal gebaseerd zijn op het bereikbaarheidprofiel van de regio. De stedelijk band van Amsterdam tot Brussel kan gezien worden als één uitgestrekte netwerkstad. De knopen in dit netwerk zullen onderling goed verbonden zijn door middel van hoogwaardig openbaar vervoer. Dit openbaar vervoer biedt ook toegang tot het tussenliggende recreatielandschap. De moderne traditie van functiescheiding is doorbroken. Wonen, werken en recreatie zullen zich steeds meer mengen in deze policentrische stad. De haven is teruggekeerd naar de stad en de rivier is een volwaardig onderdeel van de openbare ruimte.


Stoom
Rijnmond – Drechtsteden fungeert als haven- en productiecluster van de metropoolregio Amsterdam. In deze dichtbevolkte regio bevinden zich vier stedelijke brandpunten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht, welke door middel van zware infrastructuur (snelwegen en hogesnelheidstrein) met elkaar en het centrale vliegveld verbonden zijn. De haven zal verder groeien aan de zuidoever van de Maas en zich ook verder ontkoppelen van de stad. De rivier is onderdeel van de infrastructuur om de haven optimaal te laten functioneren en biedt geen ruimte voor recreatie. Door de toenemende dreiging van het water ligt de stad goed beschermd binnen de dijken, maar afgekeerd van het water. Het centrale zakencentrum biedt plaats aan bedrijven die gerelateerd zijn aan de haven en handel. De openbare ruimte in dit centrum wordt bevolkt door zeelieden en handelaars op zoek naar ontspanning en vertier. Het stedelijk gebied wordt verder vooral gekenmerkt door monofunctionele woonwijken. Het nog overgebleven landschap is bedoeld voor recreatie.

Rust
De krimpende bevolking heeft zich gehuisvest rond knopen en kernen waar voorzieningen zich hebben geconcentreerd en openbaar vervoer zorgt voor een goede verbinding met andere knopen. Door de afgenomen bevolking is er letterlijk meer ruimte ontstaan in de stad. Mensen kunnen beschikken over ruimere woningen en grotere kavels. Niet alleen komt dit ten goede aan het wooncomfort, maar deze ruimte biedt ook mogelijkheden voor een meer zelfvoorzienend bestaan. Verbouwing van voedsel en biomassa voor de energievoorziening zal zich tot op de schaal van het bouwblok mengen met de woon- en werkomgeving. Schone technologieën hebben ertoe geleid dat ook productie in de stad plaats kan vinden. De functiescheiding van de modernistische stedenbouw heeft plaats gemaakt voor een gemengde stad. Door de afgenomen ruimtedruk op het omliggende landschap en de claim van de scheepvaart op de rivier zijn water en groen sterk verweven met de gebouwde omgeving.

Warm
De stad zal veel contrasten vertonen. Niet alleen zal er ruimtelijke segregatie plaatsvinden tussen arm en rijk, maar ook tussen binnen- en buitendijks. Het wassende water zal de keuze forceren om de economisch minder courante delen van het stedelijk weefsel minder te beschermen dan de vitale delen van de stad. Het financiële centrum en de wijken met een belangrijke cultuurhistorische waarde bevinden zich goed beschermd achter dijkring veertien en ook de haven zal als belangrijke economische motor extra bescherming genieten. De delen die vaker blootgesteld worden aan het water bieden zullen een aantrekkingskracht hebben op een nieuwe groep bewoners. Zij die risico’s zien als uitdaging zullen worden aangetrokken door goedkope huisvesting en het informele karakter van dit deel van de stad. In deze delen is er ruimte voor creativiteit en experimenten, waardoor een nieuwe culturele onderlaag zal ontstaan.